Pasy transportowe

Pasy transportowe do mocowania i zabezpieczenia ładunku

Pas transportowy to taśma z napinaczem, którą dociska się ładunek do podłogi lub burt pojazdu. Jego zadaniem jest unieruchomienie ładunku: przewożony towar nie może się przesuwać ani przewracać podczas hamowania, skrętów i jazdy po nierównościach. W transporcie drogowym taki pas nazywa się też pasem mocującym, pasem ściągającym lub pasem do zabezpieczania ładunku.

Napinacz, potocznie nazywany grzechotką, pozwala naciągnąć taśmę ruchami rączki i zablokować ją w wybranej pozycji. Pasy z napinaczem dają dużo większą siłę naciągu niż pasy z klamrą zaciskową, które napina się wyłącznie ręką.

Pasy z tej kategorii sprawdzają się przy:

• mocowaniu ładunku na przyczepach samochodowych i platformach,
• zabezpieczaniu bagażu na dachu samochodu,
• przewozie mebli, sprzętu sportowego i rowerów podczas przeprowadzki,
• transporcie towarów w firmach, warsztatach i gospodarstwach.

Jak dobrać pas transportowy do ładunku?

Pas transportowy dobiera się do charakterystyki ładunku, czyli jego masy, wymiarów i kształtu. Liczą się trzy parametry: wytrzymałość, długość i szerokość taśmy. W tej ofercie szerokość taśmy wynika bezpośrednio z wytrzymałości pasa, więc w praktyce wystarczy wybrać dwie wartości.

Wytrzymałość pasa i oznaczenia LC, STF oraz SHF

Wartość w nazwie produktu (1 t, 2 t lub 5 t) to wytrzymałość na zerwanie, czyli siła, przy której pas ulega zniszczeniu. Nie jest to dopuszczalne obciążenie robocze. Na etykiecie pasa zgodnego z normą EN 12195-2 znajdują się trzy dodatkowe oznaczenia:

• LC (lashing capacity) – nominalna siła robocza w daN (1 daN ≈ 1 kg), zawsze niższa od wytrzymałości na zerwanie,
• STF (standard tension force) – siła naciągu, jaką napinacz wytwarza w taśmie,
• SHF (standard hand force) – siła ręczna przyjęta do wyznaczenia STF, zwykle 50 daN.

Przy mocowaniu należy kierować się wartością LC z etykiety, a nie liczbą ton z nazwy produktu. Większa wytrzymałość oznacza większy zapas bezpieczeństwa przy przewozie ciężkich ładunków.

Szerokość taśmy i długość pasa

Szerokość taśmy rośnie razem z wytrzymałością pasa:

• 25 mm – pasy 1 t do lżejszych ładunków,
• 35 mm – pasy 2 t do ładunków średniej wagi,
• 50 mm – pasy 5 t do ciężkich ładunków.

Szersza taśma rozkłada nacisk na większą powierzchnię i słabiej wgniata się w ładunek. Poliester ma niską rozciągliwość, więc pas mniej się wydłuża pod obciążeniem. Długość pasa dobiera się do obwodu ładunku i sposobu mocowania. Pas przerzucony przez ładunek od burty do burty wymaga mniej taśmy niż pas, który obejmuje ładunek dookoła.

Pasy jednoczęściowe czy dwuczęściowe z hakami

Pas jednoczęściowy to taśma zamknięta w pętlę z napinaczem. Obejmuje ładunek dookoła i nie wymaga punktów zaczepienia w pojeździe. Pasy dwuczęściowe składają się z krótkiego odcinka z napinaczem i dłuższej taśmy. Obie części kończą się hakami, które zaczepia się o punkty mocowania na przyczepie lub w skrzyni ładunkowej.

Pasy transportowe 1 t, 2 t i 5 t – wytrzymałość i zastosowanie

Pas 1 t z taśmą 25 mm to lekki pas do codziennego użytku i lżejszych ładunków. Pas transportowy 5 t z taśmą 50 mm wybiera się do ciężkich ładunków i częstej pracy w transporcie. Do jednego ładunku zwykle potrzebny jest zestaw pasów, czyli co najmniej dwa pasy rozmieszczone równomiernie na jego długości. Do bardzo ciężkich ładunków, np. maszyn budowlanych, stosuje się zwykle mocowania łańcuchowe.

Pas transportowy 3, 4, 5, 6, 8 czy 10 m?

Pas o długości 3 m, 4 m lub 5 m wystarczy do mocowania bagażu na dachu, pojedynczych przedmiotów w bagażniku i małych ładunków na przyczepie. Pas 6 m, 8 m lub 10 m sprawdzi się przy szerokich przyczepach, ładunkach paletowych i przedmiotach, które trzeba objąć dookoła. Przy ładunku o nietypowych wymiarach lepiej wybrać dłuższy pas. Nadmiar taśmy można zwinąć i zabezpieczyć, a za krótkiego pasa nie da się poprawnie zapiąć.

Bezpieczne mocowanie ładunku zgodne z normami

Pasy działają skutecznie tylko wtedy, gdy są używane i sprawdzane zgodnie z przeznaczeniem. Przed każdym użyciem warto:

• sprawdzić, czy etykieta jest czytelna, a taśma, szwy i napinacz nie są uszkodzone,
• chronić taśmę przed ostrymi krawędziami ładunku za pomocą narożników lub podkładek,
• napinać pas tylko do momentu, gdy ładunek jest stabilny; bez przedłużania rączki napinacza,
• skontrolować naciąg po pierwszych kilometrach jazdy.

Zasady rozmieszczania pasów i obliczania ich potrzebnej liczby opisują norma EN 12195-1 oraz niemieckie wytyczne VDI 2700. Pasów transportowych nie wolno używać do podnoszenia ładunków. Do tego służą zawiesia pasowe z własnym oznaczeniem udźwigu.

Najczęściej zadawane pytania

Jak zapiąć pas transportowy?

Taśmę przekłada się przez szczelinę w wałku napinacza i przeciąga ręcznie, aż zniknie luz. Następnie ruchami rączki nawija się taśmę na wałek, dopóki ładunek nie będzie stabilny. Na koniec rączkę zamyka się w pozycji zablokowanej.

Jak poluzować pas z napinaczem?

Należy pociągnąć zapadkę zwalniającą na rączce i odchylić ją do pozycji całkowicie otwartej. Wałek zostaje wtedy odblokowany i taśmę można swobodnie wyciągnąć. Nie należy podważać mechanizmu narzędziami, bo można go w ten sposób uszkodzić.

Jaką długość pasa wybrać?

Długość zależy od obwodu ładunku i sposobu mocowania. Do bagażu dachowego i małych przedmiotów wystarczą pasy 3–5 m. Żeby zamocować ładunek na przyczepie lub objąć go dookoła, lepiej wybrać pas 6–10 m.

Co oznacza 5 t na pasie?

W tej ofercie „5 t” oznacza wytrzymałość na zerwanie wynoszącą 5000 kg. Dopuszczalna siła robocza jest niższa. Podaje ją wartość LC na etykiecie pasa i to nią należy się kierować przy mocowaniu.

Kiedy pas należy wymienić?

Pas trzeba wycofać z użytku, gdy etykieta jest nieczytelna, taśma jest nacięta, przetarta lub nadtopiona, szwy są uszkodzone albo napinacz jest odkształcony lub skorodowany. Uszkodzonego pasa nie należy naprawiać.